Przygotowanie odlewu wymaga wcześniejszego określenia, jakie zadanie ma spełniać gotowy szczegół i w jakich ustaleniach będzie wykorzystywany. Inne oczekiwania dotyczą niedużych ozdób, inne modeli wykorzystanych do dalszej obróbki, a jeszcze inne części montowanych w urządzeniach. Materiały do odlewania i zalewania różnią się składem, sposobem wiązania a także właściwościami po zakończeniu procesu. Wybór konkretnego rozwiązania powinien uwzględniać w głównej mierze możliwość uzyskania niezbędnej grubości, dokładność odwzorowania powierzchni i przewidywane obciążenia. Istotna jest też wielkość przygotowywanej partii. Przy wykonywaniu pojedynczego modelu można zastosować inną technikę niż przy powtarzalnej produkcji wielu identycznych elementów. W tym drugim przypadku znaczenia nabiera trwałość formy i jej odporność na kolejne cykle pracy. Warto również pamiętać, że materiał używany do wykonania wzorca nie za każdym razem nadaje się wprost do przygotowania formy. Niektóre powierzchnie wymagają wcześniejszego zabezpieczenia albo użycia dobrego środka rozdzielającego.
W przypadku przedmiotów o niestandardowych kształtach na prawdę często stosuje się tworzywa, które po wymieszaniu składników przechodzą ze stanu płynnego w stały. Żywica do zalewania znajduje zastosowanie między innymi przy wykonywaniu blatów, dekoracji, elementów zatapianych i modeli o różnych rozmiarach. W trakcie pracy należy uwzględnić jej lepkość, ponieważ wpływa ona na zdolność wypełniania wąskich przestrzeni i otworów. Przy nieprostych formach kłopotem może być zatrzymywanie powietrza w narożnikach albo pod wystającymi fragmentami modelu. Samo wolne wlewanie mieszanki nie zawsze wystarcza, ażeby wyeliminować wszystkie pęcherzyki. Znaczenie ma też temperatura składników i otoczenia. Wpływa ona na szybkość reakcji oraz czas, w którym można jeszcze rozprowadzać materiał. Przy większych zalewach powinno się sprawdzić dopuszczalną grubość warstwy, ponieważ niektóre żywice w trakcie utwardzania wydzielają znaczne ilości ciepła. Zbyt duża objętość przygotowanej masy może prowadzić do przekształceń koloru, deformacji albo pęknięć. Osobnym zagadnieniem jest późniejsze wykończenie powierzchni. Nie każda żywica może być obrabiana mechanicznie na tym samym etapie, dlatego czas pełnego utwardzenia ma znaczenie dla dalszych czynności.
Przy odtwarzaniu istniejących przedmiotów szczególną uwagę poświęca się materiałowi formierskiemu. Silikon addycyjny i kondensacyjny są wykorzystywane do wykonywania form o różnej wielkości i stopniu skomplikowania. Różnią się sposobem utwardzania, oraz zachowaniem w trakcie przechowywania i użytkowania. Wariant addycyjny wymaga zwrócenia uwagi na możliwe zanieczyszczenia chemiczne, które mogą zakłócić wiązanie. Z tego powodu przed przygotowaniem całej formy warto sprawdzić zgodność silikonu z materiałem wzorca. W przypadku odmiany kondensacyjnej trzeba uwzględnić możliwość stopniowego zmniejszania wymiarów formy w wyniku zachodzących reakcji. Przy precyzyjnych kopiach może mieć to znaczenie dla dostosowania poszczególnych części. Istotna jest także twardość silikonu. Zbyt miękki materiał może nie utrzymywać kształtu przy dużym ciężarze zalewy, jednakże zbyt sztywny utrudnia wyjmowanie przedmiotów z podcięciami. W praktyce sposób utworzenia formy powinien uwzględniać także jej podział na części, rozmieszczenie kanałów wlewowych i miejsca, w których może gromadzić się powietrze. Te elementy wpływają na późniejszy czasszą jakość powierzchni a także powtarzalność kolejnych odlewów.
W pracach modelarskich i przy wykonywaniu elementów architektonicznych stosowane są też materiały mineralne. Gips do odlewów stosuje się do produkcji figurek, rozet, ornamentów, płaskorzeźb i modeli przestrzennych. W współzależności od odmiany może różnić się w pewnych przypadkach wiązania, twardością oraz odpornością na ścieranie. Podczas przygotowania masy powinno się kontrolować ilość dodawanej wody i z dużą uwagą rozprowadzić proszek, ażeby nie pozostawić suchych grudek. Ważny jest moment rozpoczęcia zalewania. O ile masa zacznie już wyraźnie gęstnieć, jej późniejsze rozprowadzanie może pozostawić nierówności i puste przestrzenie. Po wyjęciu z formy szczegół na prawdę często wymaga dalszego suszenia, zanim zostanie poddany malowaniu lub innym pracom wykończeniowym. W zależności od przeznaczenia powstają odlewy dekoracyjne i techniczne, przy których stosuje się odmienne kryteria oceny. W pierwszym przypadku ważne są najmniejsze elementy wzoru, faktura i wygląd powierzchni. W drugim ważniejsze mogą być dokładność wymiarowa, odporność na nacisk oraz sposobność współpracy z innymi szczegółami konstrukcji. Nie każdy gips nadaje się do pracy w warunkach podwyższonej wilgotności, dlatego przy projektowaniu części użytkowych należy uwzględnić środowisko, w którym będą eksploatowane.
Zobacz: gips odlewniczy.