W przyszłościowych zakładach produkcyjnych dosłownie niewielkie odchylenia w pracy obrabiarki mogą wpływać na przebieg całego procesu wytwarzania. Problem nie za każdym razem pojawia się nagle. W pewnych sytuacjach przez kilka dni można zauważyć stopniowe pogorszenie jakości powierzchni, wydłużenie czasu obróbki albo trudności z uzyskaniem powtarzalnych wymiarów.
Takie sygnały bywają przypisywane zużyciu narzędzia albo zmianom właściwości obrabianego materiału, jednakże ich źródłem może być także stan techniczny samej maszyny. W przypadku urządzeń CNC znaczenie ma współpraca wielu elementów, dlatego ocena pojedynczego podzespołu nie zawsze wystarcza do wyjaśnienia przyczyny nieprawidłowości. Istotne jest zestawienie aktualnych wyników z wcześniejszymi pomiarami, sprawdzenie ustawień programu a także zrozumienie warunków, w których występuje problem. Jeżeli już odchylenia ukazują się wyłącznie podczas określonych operacji, warto uwzględnić prędkość posuwu, obciążenie wrzeciona i sposób mocowania elementu. Dopiero ranking tych informacji umożliwia określić, czy potrzebna jest regulacja, dodatkowa kontrola, czy bardziej rozbudowana diagnostyka techniczna.
Zakres prac określanych jako serwis maszyn CNC uzależniony jest od rodzaju obrabiarki i jej wykorzystania. Innych czynności wymaga frezarka wykorzystywana do obróbki elementów o ogromnej dokładności, a innych tokarka pracująca przy powtarzalnej produkcji seryjnej. Podczas kontroli zwraca się uwagę w głównej mierze na stan prowadnic, układy napędowe, łożyska, systemy chłodzenia a także mechanizmy odpowiedzialne za smarowanie. Sprawdzenia mogą wymagać też układy pomiarowe, enkodery i czujniki położenia, ponieważ błędne odczyty wpływają na sposób wykonywania ruchów przez maszynę. W praktyce ważne jest również odróżnienie objawu od jego źródła. Na przykład nieprawidłowe pozycjonowanie osi nie musi oznaczać uszkodzenia silnika. Przyczyną może być luz mechaniczny, problem z pomiarem położenia albo nieodpowiednia konfiguracja parametrów sterowania. Zbyt szybkie wskazanie jednego szczegółu jako przyczyny awarii może prowadzić do niepotrzebnej konwersji części i dodatkowych przestojów. Dlatego diagnostyka powinna uwzględniać zależności wśród poszczególnymi układami oraz warunki, w których występują nieprawidłowości.
Przy planowaniu działań technicznych istotne jest określenie, czy usterka umożliwia na dalszą pracę urządzenia, czy wymaga natychmiastowego przerwania obróbki. Decyzja uzależniony jest od rodzaju problemu, jego wpływu na dokładność a także ewentualnego ryzyka uszkodzenia kolejnych elementów. Naprawa maszyn CNC może obejmować przepływ zużytych części, usuwanie luzów, regulację układów mechanicznych, kontrolę instalacji elektrycznej lub przywracanie prawidłowych ustawień sterowania. Niektóre prace można zaplanować na czas pomiędzy zleceniami produkcyjnymi, inne wymagają wyłączenia maszyny na dłuższy okres. Dodatkowym ograniczeniem bywa dostępność dokumentacji technicznej i części zamiennych, szczególnie w starszych urządzeniach, dla których producent zakończył już dostawy wybranych podzespołów. Przed rozpoczęciem naprawy warto ustalić, jakie elementy będą przydatne i jakie testy powinno się przeprowadzić po zakończeniu prac. Sama wymiana uszkodzonej części nie przesądza jeszcze o prawidłowym działaniu całego układu. Niezbędne może być ponowne ustawienie parametrów, sprawdzenie zakresu ruchu osi, wykonanie pomiarów kontrolnych a także przeprowadzenie próbnej obróbki. Wyniki takich testów pomagają wycenić, czy przyczyna kłopotu została usunięta.
Na częstotliwość usterek wpływa nie tylko i wyłącznie wiek maszyny, ale też sposób jej użytkowania i organizacja codziennej obsługi. Obrabiarka pracująca przez sporo godzin pod dużym obciążeniem może zużywać poszczególne elementy w innym tempie niż urządzenie wykonujące krótkie serie szczegółów. Znaczenie mają także rodzaj obrabianego materiału, ilość zanieczyszczeń, stan narzędzi a także przestrzeganie zasad konserwacji. Warto prowadzić zapisy dotyczące liczby godzin pracy, komunikatów błędów, przeróbek parametrów i wcześniejszych napraw. Powtarzające się objawy na prawdę często łatwiej ocenić na bazie historii urządzenia niż w trakcie pojedynczej testom. Jeśli po regulacji problem ustępuje wyłącznie na krótki czas, może to wskazywać, że pierwotna przyczyna wciąż występuje lub nie została właściwie rozpoznana. Dokumentacja ułatwia także porównywanie wyników pomiarów w kolejnych okresach eksploatacji. Dzięki niej można określić, które podzespoły wymagają częstszej testom i kiedy warto zaplanować prace konserwacyjne. W sytuacji maszyn używanych do produkcji seryjnej ważne jest ponadto uwzględnienie skutków przestoju, czasu potrzebnego na ponowne uruchomienie procesu a także konieczności sprawdzenia jakości detali wykonanych po interwencji technicznej.
Sprawdź tutaj: serwis obrabiarek cnc.